28 Şubat 2013 Perşembe

BAYAN ÇALIŞANLARIN İŞ HUKUKU YÖNÜNDEN HAKLARI



Çalışma hayatımızın belirli bölümlerinde çalışan eşit çalışma haklarına sahip olan bayanlarımız birde aşağıdaki çalışma koşularına ve haklarına sahiptirler,
-Kıdem Tazminatı yönünden bayanlar;
4857 sayılı İş Kanunun  24 Maddesi  Gereğince ;İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa. İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa işçi tazminatı alıp işi kendi fesh edebilir.
-Evlilik Yönünde Kıdem Tazminatı ;
İş yerlerinde bir yıl süre ile çalışan işçiler kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar, Evlenen kadın işçiler evlendiğin veya evlendikten sonra bir yıl içerisinde kendi istekleri ile işten ayrılırsa kıdem tazminatı almaya hak kazanır.
-Evlenme İzni;
4857 sayılı iş kanunun 46 Maddesi gereğince ; Evlenmelerde üç güne kadar izin hakkına sahip olup her hangi bir ücret kesintisi yapılmayacaktır.
- Yer ve Su Altında Çalıştırma Yasağı;
4857 sayılı İş Kanunun  72 Maddesi gereğince; Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.

-Gece Çalıştırma Yasağı
4857 sayılı İş Kanunun  72 Maddesi gereğince; Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.
Onsekiz yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar şöyledir; 4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesinde belirtilen gece çalışma sürelerini kapsayan ve yedi buçuk saati geçmeyen çalışma zamanını, ifade eder. Kadın işçiler her ne şekilde olursa olsun gece postasında yedibuçuk saatten fazla çalıştırılamaz.
Kadın işçiler, gebe olduklarının doktor raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar, emziren kadın işçiler ise doğum tarihinden başlamak üzere altı ay süre ile gece postalarında çalıştırılamazlar.
-Analık Halinde çalışma ve süt izni
4857 sayılı İş Kanunun  74 Maddesi gereğince ;Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/76 md.) Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır.
Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Bu süreler hekim raporu ile belirtilir.
Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.
Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.
İsteği halinde kadın işçiye, onaltı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde onsekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

26 Şubat 2013 Salı

İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI VE HAZIRLAMA ŞEKİLLERİ


Bilindiği üzere 4857.sayılı İş Kanununun 75.maddesine göre ; İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.
Buna göre işçi özlük dosyasında bulundurmamız gereken evrakalar aşağıdaki gibidir.
1 İşe Başvuru Formu
2 Hizmet Akdi (4857 Sayılı Yasa Gereği Zorunludur)
3 Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi
4 Sigorta Kartı veya Fotokopisi
5 İkametgah Belgesi
6 Aile Bildirim Formu                                                                                                                                 
7 Evli Personelin Evlilik Cüzdanı Fotokopisi
8 Adli Sicil Kaydı
9 Sağlık Raporu (Hastane Sağlık Kurulu veya İşyeri Hekiminden Alınacak)
10 Daha Önceki Çalıştığı Yerlere İlişkin Bonservis Belgeleri
11 Erkekler İçin Askerlik Durumunu Gösteren Belgeler
12 Kan Grubunu Gösterir Belge
13 Fazla Çalışma Muvafakatnamesi
14 Çalışanın Çalıştığı Birim ve Görevlendirmeler ile İlgili Düzenlenen Belgeler
15 İhtarnameler ve Alınan Savunmalar
16 Performans Değerlendirme Formları (İş Güvencesi Kapsamında Önemlidir)
17 Ücretsiz İzinler ile Yıllık Ücretli İzin ile İlgili Dilekçe veya Formlar
18 Yasal İhbar ve Kıdem Tazminatı Bordroları, İbranameler
19 Hizmet Akdinin Sona Ermesine İlişkin Düzenlenen Tutanaklar ve Belgeler                                                   
20 Banka Hesap Numarası (ücret ödemeleri için)                                                                                          
21 Sakat, Eski Hükümlü Terör Mağduru İşçilerin İŞKUR Müracat Evraği
22 2 Adet Vesikalık Fotoğraf                                                                                                                       
23 İşin gereklerine göre bulunması gereken diğer evraklar bulunmalıdır.
İşçi özlük dosyası düzenlemediğimiz takdirde ise 4857.sayılı İş Kanunun 104.Maddesi uyarınca İşçi Özlük Dosyası düzenlemeyen iş yerlerine ceza uygulanacaktır.                                                         
KAYNAKÇA
(*) 4857 .SAYILI İŞ KANUNU

İHALELİ İNŞAAT İŞLERİNDE ASGARİ İŞÇİLİK HESAPLAMA



İhale bir kurumun veya özel şirketlerin bir malı veya işi birden fazla talep sahipleri arasından birini seçip vermesi işidir.

İnşaat işlerinde ihale yapılır ve bir yüklenici firmaya verilir. İhale yapıldıktan sonra ihalenin başlangıç ve bitiş tarihleri belirtilir. İhaleyi alan taraf inşaatı teslim etmek için borcu yoktur veya ilişik kesme yazısı almak zorundadır. Bunu yapabilmesi içinde almış olduğu hakkediş üzerinden belirli oranda işçilik ödemek zorundadır.

Bu işlem SGK göre inşaat işlerinde 2 tür olur;

a)      SGK il müdürlükleri ve SGK merkezleri tarafından hesaplanmaktadır.
b)      SGK müfettişi veye SGK denetmeni tarafından hesaplanmaktadır.

1-Buna göre birinci durumda hesaplama şu şekilde yapılır.

Toplam hakkediş tutarı  X uygulanacak işçilik oranı – 25% eksiği esas alınacaktır.

Çıkan rakamdan bugüne kadar ödenen  brüt işçilik  ücretleri düşülür ve geri kalanı da %35,5 ile çarpılarak fark ücret olarak SGK merkezi tarafından tahakkuk ettirilir.

Örnek: ABC LİMİTED ŞİRKETİ 2011(15.03.2011-29.11.2011) yılında bir okul inşaatı almış olsun

İHALE BEDELİ :450.000,00TL
BİLDİRİLEN İŞÇİLİK TUTARI:14.650,00
BUNA GÖRE HESAPLAMA
450.000,00*9-%25
40.500,00-%25
30.375,00
BİLDİRİLEN İŞÇİLİK TUTARI 14.650,00
KALAN İŞÇİLİK 30.375,00-14.650,00=15.725,00
ÖDENECEK İŞÇİLİK TUTARIMATRAHI =15.725,00
ÖDENECEK PRİM TOPLAMI :5.582,38

Burada dikkat etmemiz gereken bir konu açtırmış olduğumuz ssk işyeri dosyasına yapmış olduğumuz ödemeler ihalenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki kısmı matrahtan düşürebiliriz daha önce ve sonra yapmış olduğumuz ödemeleri düşüremeyiz ,mahsup edemeyiz ve iadesini alamayız.

2-Buna göre ikinci durumda ise hesaplama şu şekilde yapılır.

Toplam hakkediş tutarı  -Malzemeli işçilik  toplamı * Uygulanacak işçilik oranı  -Salt işçilik Toplamı

Çıkan rakamdan bugüne kadar ödenen  brüt işçilik  ücretleri düşülür ve geri kalanı da %35,5 ile çarpılarak fark ücret olarak SGK merkezi tarafından tahakkuk ettirilir

Örnek: ABC LİMİTED ŞİRKETİ 2011 yılında bir okul inşaatı almış olsun

İHALE BEDELİ :450.000,00TL
Faturalı malzemeli işçilik toplamı :22.000,00
Faturalı salt işçilik toplamı:5.000,00
Bugüne kadar bildirilen işçilik toplamı :14.650,00
BUNA GÖRE HESAPLAMA
450.000,00-22.000,00*9=38.520,00
38.520,00-5.000,00=33.520,00
BİLDİRİLEN İŞÇİLİK TUTARI 14.650,00
KALAN İŞÇİLİK 33.520,00-14.650,00=18.870,00
ÖDENECEK İŞÇİLİK TUTARI MATRAHI =18.870,00
ÖDENECEK PRİM TOPLAMI :6.698,85